Uyghur Oqughuchilar Munbiri
Uyghur Oqughuchilar Munbiri

yawrupada oquwatqan, we yawrupagha kilip oqushqa qiziqidighan uyghurlar üchün pikir almashturush supisi
 
HomeHome  Uyghur Latin YiziqiUyghur Latin Yiziqi  CalendarCalendar  GalleryGallery  IzdeshIzdesh  XetküchlerXetküchler  FAQ (Soal-Jawablar)FAQ (Soal-Jawablar)  TizimlitishTizimlitish  mushtir bolungmushtir bolung  Kirish  
Latest topics
» Yengi Eza(lar)din Munber Ehlige Salam
by alibay 19.07.12 11:59

» 2012-yilliq wetendin kelgen oqush mukapat puligha iltimas qilish waqti toshup qaldi
by oghuzkb 02.05.12 3:25

» nijat hoshur akimizning körgezmisi yerlik xewerlerde
by oghuzkb 19.03.12 17:40

» Pseudomonas xinjiangensis sp – wetendin tepilghan bakterye
by Esra 28.12.11 13:37

» تۈركىيەدە ئوقۇش
by oghuzkb 26.12.11 2:47

» Germaniyege oqushqa kelgen zhongguoluq oqughuchilarning ozini tizimgha aldurush jedwili
by oghuzkb 19.11.11 14:36

» uyghur dokturlar heqqide
by Mung_kuy 10.09.11 11:19

» Xosh Xewer: Xinjiang tewelikidiki her millet oqughuchilirigha 2011. yildin bashlap oqush mukapat puli birildu.
by oghuzkb 05.09.11 4:26

» uyghur akadimyesige i'ane
by oghuzkb 30.08.11 13:57

ulinishlar
meripet

UA

Biliwal

UKIJ

Yulghun

TipTop

TipTop

meripet

Share Tewsiye
Diqqet

Bu peqet bir ilmi pikir almashturush supisi. eger bu yerdiki yazmilarda bashqilarning eser hoqoqigha, kishilik hoquqigha, jungxua xeliq jumhuryiti we yazghuchi özi yashawatqan dölettiki qanun-siyasetlerge xilapliq qilinidighan ehwal körülse, munbirimiz jawabkarliqni üstige almaydu, yazma yazghuchi özi ige boloshi kirek!


Share | 
 

 gérmaniyede oqush heqqide

Aldinqi Téma Kéyinki Téma Go down 
AptorMeséj
oghuzkb
10.oghuz
avatar

Yézilmilar Sani : 400
töhpe : 846
tizimlatqan waqti : 2009-05-31
yishi : 37
Orni : Ulm, Germany

YollashMawzu: gérmaniyede oqush heqqide   21.11.10 12:23

bu yizilmining kona yiziq qismini shexsi blogimdin körüng, qimmetlik pikirlerni, özenglarning munasiwetlik tejirbiliringlarni inkas süpitide yizip qoysanglar silerdin tolimu minnetdar bolghan bolattim, yene su'allar bolsa hem inkas sheklide yizip qoyunglar, jawabni mushu yerde birimiz. allah silerdin razi bolsun!

girmanyede oqush heqqide

Birinchi qisim


kirish söz

aldi bilen eyni waqitta chetke chiqip örlep oqushqa nimishqa gérmaniyeni tallighinim heqqide aziraq söz qilay. Kichikimde bir chong dadam bolidighan, ikkinchi dunya urushini köp körgeshkimikin, nimsilargah bekla amraqti, barmighan bolsimu gérmaniyening gipini köp qilidighan. Tunji qitim öyige barghinimda tamdiki isqiliq xeritidin gérmaniye mushu yerde dep. Yizilarda bughday oruydighan kombayinlar ichide gérman kombayin dep ataydighan biri bolidighan, peqet buzulmay mangatti, hem bek ittik idi. Shu chaghda gérman sözi isil, pishshiq sözige teng bolup qalghan chighi. Aliy mektepni püttürüsh aldida qeyerge chiqishni oylashtim, birige yaponiye, birige amirka-kanada, birige gérmaniye bar idi. Kespi asasimning ajiz boloshini til üginishke ketken waqit bek köp bolop ketti dep qaridim, dimisimu xenzuchighimu az waqit serip qilmiduq, andin yene ingiliz tili ügenduq. Tereqqiyatim üchün yene bir tildin nöldin bashlap üginishni muwapiq körmidim. Ingilizchini az ügenmeptuq, bir axirigha chiqiray, chala bolop qalsam kiyin biraqla untulup kitimen, amal bar ingiliz tilida oquy didim, buning bilen yapongha chiqishtin waz kechtim. Qarisam gérmaniyede men qiziqidighan kesiplerde ingiliz tilida ötülidighan progirammilar bar iken. Amirkigha silishturghanda gérmaniyede shu bedel puli heqisiz, likin oqush mukapat puli bermeytti. Likin amirikidiki mekteplerdin oqush mukapati ilishqa közüm yetmidi, mekteptiki xenzu oqughuchilarning kespi netijisi bolsun, TOEFL, yaki GRE netijisi bolsun, bizdin mutleq üstün turatti, hem iltimas qilidighanlarmu bek köp idi, sinipimdila üch béyjingliq bala iltimas qilghani idi. mukapat ulardin bizge ashmaydu dep oylidum (bu oyumning xataliqini bizdin ikki qarar kiyin püttürgen fizika baklawiri sadiqjan ispatlap berdi, bu heqte uning yazmisi bar). Bundaq ehwalda u yerde oqush bedel puli hem turmush puli biz üchün astérnomiye reqimi idi. Yene birige, üzem tarix, pelsepe, medeniyet digendek nersilerge bekla qiziqattim, bu nuqtida yawrupa mutleq üstünlükte idi, tarixi uzun, medeniyet qatlimi chongqur, ademlirining omumiyüzlük sapasi yuquri dep oylidim. meyli yiqinqi zaman fizikisi bolsun, pelsepesi bolsun, muzika saheside bolsun mutleq köp sandiki dangliq shexislerning hemmisi digüdek gérmaniyedin chiqqan. Uning üstige kichikinne yawrupada shunche köp dölet bar, sayahet qilsammu taza közüm ichilip qalghudek. Yene birige, shu chaghda mektiwimizdin Dr. Abduqadir mu'ellim gérmaniyede bir yil turup kelgen idi, bizge jiq geplirini qilip birip shundaq qiziqturwetti, hem iqtisadi meslini hel qilalaydighanliqimizgha ishendürdi, xatérjem bolduq. Dr. Memtimin abbas akimizmu oyumni qollaydighanliqini bildürdi hem oqushumgha ilham berdi. Shuning bilen asasliqi kespi bilimlirimni tiximu puxtilash (aliy mektepte ügenginimdin qetti razi bolghili bolmaytti), in'giliz tilinimu bir “axirighiche” pishshiq üginish, hem oqush jeryanida aziraq nimis tili üginiwilish; yene bir tereptin medeniyet üginish, dunya körüsh arqiliq “üchinchi köz” ümni quwwetlendürüsh yoli bilen aziraq nopoz téklep qaytip kilip hayatimni öz xelqimning ma'arip ishlirigha bighishlash istikide yawrupagha birishni qarar qildim.

Jem'i 5 mektepke iltimas qildim. kiyinche gérmaniyege iltimas qilghan 4 mektepning 3 (Ulm, Siegen, Halle univérsitétliri) din uqturush keldi, shiwitisege iltimas qilghan bir mekteptinmu sel kichikip uqturush keldi (Göteburg univérsitéti). Qaysi döletke birishni taza bilelmey shu mektepte yaxshi tonushup qalghan bir shiwitsiyelik oqughuchi balidin meslihet soridum. Uning pikiri: yaxshisi gérmaniyege bar, yawrupaning merkizi, yimeklik erzan, ish hem asan chiqidu, shiwitiseyde sel qiynilip qalisen, qimmetchilik didi. Shuning bilen gérmaniyeni tallidim. Kiyin uning bergen pikiri toghra bolop chiqti. Töwende shu iltimas qilish jeryanlarning tepsilatini diqqitingizge sunimen.


iltimas qilish

eskertme: töwendiki bayanlar 5 yil aldidiki, yeni 2005-yildiki ehwallarni asas qilip yizildi, bezi tepsilatlar taza isimde qalmaptu, bezi qa'ide, siyasetler özgürüptu, shunga oqurmen qérindashliriming bashqa matéryallardin köpirek izdinishini soraymen. Yene su'allar bolsa peske inkas sheklide qaldurup qoyung, bundaq bolghanda bashqa qérindashlirimizmu biliwalidu.

meyli qandaq xildiki oqushni deyli, gérmaniyege kilip oqushqa a'it uchurlarni APS (ilmi ünwanlarni ispat qilish orni) bilen DAAD tor bitidin bilgili bolidu. Töwende bu organlar heqqide ayrim chüshenche birildi. Tor adrisliri:

APS:
https://www.aps.org.cn/web/indexc.jsp

https://www.aps.org.cn/web/main2cAction.do?id=7

DAAD
http://www.daad.de/en/index.html


APS ning toluq ismi Akademische Prüfstelle digenlik bolop, gérmanyening junggodiki elchixanisining medeniyet bölümige qaraydu. asasliq xizmiti gérmanyege oqushqa chiqmaqchi bolghan kishilerning matéryallirining rast-yalghanliqini tekshüreydu. APS ning ispat qeghizisiz oqush vizisi alalmaysiz, hisabta hem mekteplerge iltimas qilalmaysiz. gerche bu biz üchün awarchiliq bir jeryan bolsimu, APS tin ötüpla walsaq ishlar bek ongushluq bolidu. uqturush asanla qolingizgha kilidu, vizinimu asanla alisiz. qisiqi APS siniqi ---- gérmanyege kilishning ötmise bolmaydighan birinchi basquchi. Esli burun APS yoq bolop, 80-yillardin kiyin jungguluq oqughuchilarning köpiyishige egiship, saxta oqush tarixi yasap chiqidighanlarmu köpiyip ketken, neq shundaq kishilerning aldini ilish üchün gérmaniye hökümiti béyjingda elchixana namida öz aldigha tekshüresh supisi qurghan.

I. APS ning sinaq tertiwi adette mundaq bolidu:

1. APS ke kéreklik bolghan matéryallarni teyyarlaysiz. qandaq matéryal teyyarlash tor bitide iniq yizilghan, yeni bu adrista: https://www.aps.org.cn/web/download.jsp?filename=211_merkblatt_verfahren_china_interview_chn.pdf oqush muddi'aringizgha asasen telep qilinghan matéryallarda az-tola periq bolidu.

gérmayege kilip magistirliqta oqushni misalgha alsaq--> bashlanghuch we ottura mektep püttürgen guwahname, aliy mektepke imtihan bergendiki netije qeghizingiz (bu adette özingiz oquwatqan shu aliy mektepte saqlanghan bolidu), aliy mekteptiki tamgha bisilghan netije qeghizingiz, diplomingiz, baklawirliq ünwan kinishkingiz, eger oqush tixi pütmigen bolsa, shu aliy mektepte oquwatqan ispat qeghizingiz. we bashqa alahide mukapatqa irishken guwahnamiler.

yuqarqilarning ichidiki eng muhim kinishkilarni hem ayrim ispat qilghuzushni telep qilidu. buni ingilizche Notary/Notarize deydu, xenzu tilida 公证 deydu(töwende birdek ispat qilghuzush dep aldim, kinishkining esli nusxisi kopisi we telep qilinghan tildiki terjimisini kopi qilip (bularni ulargha özingiz teyyarlap birisiz) axirigha yuqarqi höjjetler rast dep tömür tamgha bisip biridiken, hem mexsus höjjet qisquchqa chaplap biridiken, bu kinishkilarning chet'el tilidiki terjimisi özingiz qilsingiz qobul qilmaydiken, bir bolsa mektepning yaki mexsus terjime shirketlirining terjimisinila itrap qilidiken. özingizde terjimisi bolmighan ehwalda bir kinishkini terjime qilishqa 50 som alidiken. men hemmini mektepte terjime qilghuzdum, erzan toxtaydiken). Béyjinggha oxshash sheherlerde bunda hökümet ispati biridighan orunlar bek köp bolidu. Baidu din 公证处 dep izdisingizla adrisilirini chiqirip biridu, shuning ichidin birini tallap bijirsingiz bolidu. likin noposingiz choqum shu sherde bolushi kérek. hisabta bu xildiki ispatlarni birdek noposingiz turushluq jaydiki munaswetlik orunlardin alisiz, eger chet'elde bolsingiz elchixana yaki konsulda bijiridu. bir kinishka üchün texminen 100 som pul tapshurisiz(texminen bir heptide chiqidu), her bir köpeytilgen nusxisigha 20 som töleysiz. bek muhim kinishkilarni (aliy mektep netije qeghizi, baklawirliq unwan kinishkisi digendek) bolsa köpirek qilghuzwiling. APS ke bir nusxa, kiyin qanche mektepke iltimas qilsingiz shunche nusxa lazim bolidu. Bundaq höjjetlerni bashqa döletlerge iltimas qilsingizmu oxshashla ishlitsiz. iltimas qilghanda hichqachan kinishkining esli nusxisini ishletmeysiz, belki shu ispat qilghuzghan nusxisini ewetisiz. esli nusxisini shu mektepke barghanda körsitip qoyisiz. aldirsingiz ittik chiqarghizsingizmu bolidu, pulni köpirek töleysiz shu. melum waqit ichide (adette yirim yil ichide) burun ispat qilghuzghan kinishkini xalighan chaghda oxshash shu her bir nusxigha 20 som pol tölep köpeytip chiqiralaysiz.

shexsen özem teyyarlighan matéryallar mundaq boldi: bashlanghuch püttürgen guwahnamem yoq, netije qeghizimnila bir nusxa kopi qildim. ottura mektep püttürgen guwahnamemmu yoq idi, esli oqughan mektiwimge bir waraq ispat yazghuzdum. bularni ispat qilghuzmidim. aliy mektepke ötkendiki netijemni univérsitéttiki püttürsh guwahnamisi biridighan ishxanidin taptim, 10 som tölidim, tamgha bisip chiqirip berdi. buni ispat qilghuzdum. teyyarliqni püttürgendiki kinishkini ispat qilghuzmidim, peqet kopila qilwaldim. aliy mekteptiki netije qeghizimni 36 somgha bir nusxa ingilizche terjimisi bilen qoshup chiqarghuzdum. bu ispatni ma'arip ishxanisidin aldim. eyni waqitta men tixi 7-mewsümini emdi püttürgen idim, shu chaghqiche bolghan netijilernila chiqarghuzdum. men oqughan bezi kesiplerning ingilizche ölchemlik terjimisi netije qeghizimiz bar sistimida yoq iken. shu yerdiki mu'ellim biz qilip bireleymiz, likin her bir terjimige pul töleysen didi. eger özem terjime qilsamchu disem, undaqta terjime qilghan qeghizingizge shu kesipni ötken mu'ellimning imzasini alsang bolidu didi. shuning bilen üzem terjime qilip, munaswetlik mu'ellimlerning imzasini ilip berdim. mektep püttürmigen, hem diplom bolmighachqa mekteptin "mektepte oquwatqanliq ispat" (在读证明) ilishim kérekken. unimu bir ishxanidin aldim. bu ispat qeghizini aliy mektepke ötkendiki netije qeghizim, 7 mewsüdiki netije qeghizim bilen qoshup, mektipimizning yinidiki Cheng Jian Da Sha ning 9-qewitidiki GuoXin Gong Zheng Chu (城建大厦, 国信公证处) da ispat qilip birishke sundum, her qandaq höjjetni ispat qilghuzush üchün nopos qeghizingiz (buni mekteptin kimlik yütüp ketken, kimlik bijirimen dep bikarghila ariyet aldim, bolmisa 3000 som renige qoyush kérekkentuq) bilen kimlikingizni köridiken hem kopi qilwalidiken. sel aldirayttim, ittikirek chiqquzay disem pulni jiq töleshke toghra keldi. bir heptidin oshuq chiqqangha eng erzan töleydikensiz, ügünlükke poyizda shinjanggha qaytattim, shu chaqqiche chiqirip bergen bolsanglar dep bahane körsetsem meyli didi, shuning bilen az pul töelp ittikla chiqirwaldim. her bir kinishkini 5 nusxa ispat qilghuzdum (bir kinishka ispati üchün tunji nusxisigha 100 som, her bir köpeytilgen nusxisigha 20 somdin jemyi 180 som tapshurdum). ispat höjjetler chiqqandin kiyin her biridin bir nusxa ilip bashqa höjjetlerge qoshup APS ke iltimas qilishqa tapshurdum.

2. APS ke matéryallarni bergendin kiyin sizni bu jeryangha pul töleshni telep qilidu, pulni kiyin xalighan bankidin ewetsingiz bolidu. 2500 som tapshurisiz (bu viza heqqinimu öz ichige alidu). Pul tapshurghandin kiyin adette sizni 4 heptin 5 heptigiche APS imtihan birish uqturushini saqlishingizni telep qilidu. Bu waqitta her waqit chaqirip qilish ihtimali bar. Shu yerde hem imtihanni qaysi tilda birishingizni sorighan su'allar bar jedwel toshqisiz. én'giliz tili, nimis tili, yaki éngilis we nimis tili arlashqan shekilde birimen dep talliyalaysiz. Men ikkilisida teng birimen dep tallidim, nimislargha yaxshiraq tesir birey dep oylighan, chünki biz nimis tilini toghra teleppuz qilishta köp yaxshi. Kespi su'allar oqughan kespingizge we kespi bilimliringizge a'it bolidiken.

3. Imtihan birish uqturushini alisiz, imtihan birish chésla-waqiti hem orni yizilghan bolidu. Adette siz iltimas qilghan yerdiki APS ning melum ishxanilirida. Bir top iltimas qilghuchilarni bir öyge yighiwalidu, hem nöwet bilen qatnashquchilarning ismini chaqirip apchiqip kitidu. Manga axirdaraq nöwet tegken iken, sel hoduqup olturdum. Sapla nimis mu'ellimler iken, likin pozitsiyesi bekla yaxshi. Mini bir ayal mu'ellim chaqirip aldi bilen bir ayrim öyge bir imtihan qeghizi bilen mini yalghuz tashlap qoydi, hem 15 minutta yizip bolushimni soridi. Kéreklik qurallarni özliri teminleydiken. Imtihan su'ali ikki nusxa bolop qaysini tallash üzemning ixtiyarida iken. Biri optikigha a'it su'allar bolop (baklawirliqta oqughan kespim matéryal fizikisi idi), jisimning pitinqi we köpünki linzidin ötkendiki teswirini sizip birishimni, hem birilgen sanlar boyiche teswir chongluqini hisablap birishimni soraptu. Yene bir qeghezde éléktron-éléktron, éléktron-proton, éléktron-fotonlar öz-ara soqushqandin kiyinki ehwallarni bergen bolop, buni Fermi di'agrammisida sizip chiqishini soraptu. Kiyinki qisimni bezi ingilizche kitablarda körginim isimde idi (mekteptiki waqtimda kespi kitablarning ingilizche nusxisinimu körüp turattim), likin bizge undaq ötmigen bolghachqa uni tallimay asaniraq tuyulghan optikigha a'it su'alni tallidim. Semingizde bolsun: APS kespingiz boyiche su'al soraydu, sizni hem shu kelgüside shu kesipni oquydu dep chüshinidu. Adette kesip özgertip oqushingizni yaqturmaydu. 15 minut toshup qaptu, men bek inchiklik qilip eng axirqi su'alning aziraq chala yiri qalghan idi. Mu'ellim kirishige men xijalaet bolup yene ikki minut birelesizmu dep sorisam külüp, --maqul, emse ikki minut dep qoyup chiqip ketti. Menmu ikki minut ichide hemmini tügitip chiqtim. Andin sinaqning ighizaki qismigha kirdim. Ikki nimis ayal mu'ellim olturghan iken. Men bilen qizghin körüshti. U chaghda nimisiche addi nersilerni üginiwalghan idim. Üzengni tonushtur diginini texmini bildimde, nimischilap chüshendurdüm. Shu nede tughalghan, qaysi mektepte nime kesipte oqughan, bu yil nechche yash, millitimdin tartip didim. Girmangha nimishqa chiqmaqchi bolghanliqimni soridi. Andin oqush opttürüsh maqalem heqqide soridi (shu chaghda yizip bolghan iduq, 5-ayning birinchi heptisi idi). Jawab birishtin burun bu su'algha ingiliz tilida jawab bersem bolamdu dep soridum. Ijazet qilghandin kiyin teyyarliqim boyiche aziraqla sözlidim. LED lampilar heqqide sözligen idim. Kespim matéryal fizikisi bolghachqa tuyuqsiz shu LED lampilar qaysi matéryallardin yasilidu dep sorap qaldi. Texmini dep berdim. Andin boldi deydu, tixi 15 minutmu bolmighan idi, esli ighizche qisim 20 minut bolatti. Taza ishenmey rast tügidima disem, ikkisi küliship rast tügidi deydu. Ya men bek yarap kettimmu, ya chüshlük tamaqqa aldirdimu bilmey qaldim.

4. Texminen bir heptidin kiyin APS ke birip APS siniqidin ötkenlik kinishkisi tapshurwalisiz, xili ittik chiqidu. Adette tunji qitimdila 10 nusxa biridiken. Bir tal qeghezning aldi keynige nimische qilip, sizning pütün netijingizni özlirining qa'idisi boyiche ishlep ortaq netjingizni yazidiken, APS tin qandaq ötkenlikingizni(layaqetsiz, layaqetlik digendek), ingiliz tilingizning hem nimis tilingizning qaysi sewyide ikenlikini yizip qoyidiken (ikkila tilda bergen ehwalda). TOEFL gha oxshash tél netijingiz bolsa hem qoshup yizip qoyidiken.


II.mektepke iltimas qilish


APS ning ispat qeghizini aldingiz digen gep, chong bir ish hel boldi digen gep. Emdi muwapiq mektep tapsingizla uqturush ilish unche teske toxtimaydu. Qolingizdiki APS ning qeghizi nimislar hemmidin ishinidighan höjjet. Mektep tallash hem oqush mukapat puli izdeshtiki eng yaxshi hem ishenchilik yol DAAD teminligen uchurlar bilen tonushush.

DAAD---Deutscher Akademischer Austausch Dienst ning qisqartilmisi bolop, texmini terjimisi gérmaniye ilimi xadimlar almashturush mulazimiti/orgini digendin ibaret. Bularning béyjingda ish bashqurush orgini bar, yeni APS turushluq binada. Bular pütün gérmaniyege chet'ellelik oqughuchilarni qobul qilish, gérmandin bashqa ellerge oqughuchi chiqirish, oqush mukapat puli tarqitish, ilimi xadimlarni terbiylesh, türlük xeliq'ara ma'arip, ilim-pen hemkarliq türlirini ilip baridighan, shu xildiki gérmaniye shundaqla dunyadiki eng chong organ hisablinidu. Yilliq xirajiti 300 milyon yawru bolop, bu pullar fédratisye, oblast, shundaqla shexislerdin kilidu. Bu organ hem gérmaniyediki 365 aliy bilim yurtigha wekil bolop, chet'ellik ilmi-xadim, oqughuchilarning gérmaniyediki ilim yurtlirigha kilip oqush we tetqiqat bilen shughullinishigha köwrüklük rol oynaydu shundaqla oqush-tetqiqat yardem puli bilen teminleydu.

Gérmaniyediki mekteplerning köpinche telipi mundaq: siz oqughan mektep choqum gérmaniye itrap qilidighan mektep boloshu kérek, bu uchurlar APS tor bitide bar. Andin kespingiz iltimas qilmaqchi bolghan türge mas kilishi kérek, qanche yiqin kelse shunche yaxshi, kesip özgertidighanlarmu bar, likin sel tes bolidu. Andin oqush tarixingiz hem mas kilishi kérek, yeni magistirliqta oqumaqchi bosingiz choqum sizde baklawirliq ünwani boloshi kérek. Otturche netijingiz qanche yuquri bolsa shunche yaxshi, sel töwen bolop, likin hemme derisni tügitip diplom alalighan bolsingizla imakniyet bar. Tebi penlerde köp asan, hem türlermu köp, gérmaniyediki univérsitétlar asasn tebi penni asas qilghan, bezi univérsitétlarda birdek ijtima'i pen yoq. Yene bir telipi, tél netijingiz, gérmaniyege kilip ingiliz tilida oqushni misalgha alsaq bular TOEFL, IELTS qa oxshash xelq'ara imtihanlarnila itrap qilidu, konkérit nomur telipini her bir univérsitét tor bitide tapalaysiz. Eger bularni qayil qilalisingiz, mektepke kilip birimen disingizmu bolidiken, buni tixi yiqinda anglidim. Bu ehwal adette siz turwatqan univérsitét bilen gérmandiki siz iltimas qilghan mektep arisida hemkarliq bolsa asaniraq bolidiken. Bolmighanda iltimasning ret qilinish ihtimali chong bolop kitishi mumkin. Aldi bilen APS tin ötiwilip andin tél imtiahni bersingizmu bolidu, ülgürsila hisab. Nimis tilida oqushni tallisingiz choqum TestDaf qa oxshash mektepler itrap qilidighan nimis tili imtihan kinishkingiz boloshi kérek, hem nomuringiz telepke yetken boloshi kérek. Kilip aldi bilen til üginip andin kesipke chüshimen disingiz adette unimaydu. Buning üchün ayrim til mekteplirige iltimas qilip til ügengendin kiyin andin qaytip univérsitétqa iltimas qilishingiz kérek. Til üginish vizisi bilen kelsingiz qanunluq ishleshke yol qoymaydu. Peqet univérsitétta oqush vizisi bilen kelgen ehwaldila (ingiliz tili progirammisi bolsimu boliwiridu) yilda toluq 90 kün ishlesh ruxsitingiz bolidu, hem tapqan pulingizdin baj tapshurmaysiz. Tapshurghan teqdirdimu yil axirida qayturwalalaysiz(bu heqte kiyinki qisimda yene yazimen).

Gérmaniyede 300 din artuq univérsétit derijilik mektep bolop bu jehette yawrupada aldinqi orunda turidu. Max-Plank instituti mexsus tetqiqat orunliri arisida dunyada birinchi orunda turidu. Oqughuchimu bek köp. Yaxshi yiri DAAD ning tor bitide bu mekteplerdiki chet'ellik oqughuchilar iltimas qilsa bolidighan türlerning hemmisi birilgen izdesh ambiri bolop, siz shu izdesh köznikige özingiz qiziqidighan kesipni, qaysi xil tilda oqushni, qandaq ünwan üchün oqushni tallisingizla, shu tallishingizgha chüshidighan mekteplerni tizip biridiken. Töwende adrisi birildi:

DAAD asasi biti:
http://www.daad.de/en/index.html
progiramma izdesh biti:
http://www.daad.de/deutschland/studienangebote/alle-studiengaenge/06539.en.html

Men mushu boyiche izdep 4 mektepni nuqtiliq talliwaldim, tallighan progirammilar kespimge bekla mas kiletti, hemmisi ikki yilliq ingiliz tilida ötilidighan magistirliq progirammilar bolup M.Sc ünwani birilidiken. Shu mekteplerni bire qur tetqiq qilghan boldum, andin her bir mektepning chet'ellik oqughuchilargha chiqarghan telepliri, iltimas qilish waqit cheklimisi, iltimas qilghanda ewetishke tigishlik höjjetlerni bilwaldim. Andin tallighan mekteplerge ispat qilghuzghan höjjetlerdin bir nusxidin, TOEFL netijing kopi qeghizi (adettiki kopisi), APS ning ispat qeghizi, Personal Statement (qisqartip PS, 留学动机书), CV(curriculum vitae, 简历), ikki profissorimning tewsiye xiti (recommendation letter, 推荐书, chet'elde choqum shu adem özi yazidu, jungguchiliqta mu'ellimge dep eger waqti bolmisa özem yazay siz imza qoyup biring disingizmu bolidu. Shexsen üzem ikki xil nusxa yizip ikki mu'ellimimge ewetsem biri anche munche tuzitish biriptu, kiyin axirqi nusxisini bisip chiqiripla bir nechche nusxigha imzasini qoyghuziwaldim. Bu xil tewsiye xitimu qaysila döletke iltimas qilsingiz ishleydu, hem telep qilinidu) bilen qoshup, üzemni qisqiche tonushturup, pat yiqinda püttrüdighanliqimni, püttürsh diplomimni chiqishi hamanla eweteleydighinimni, bu pursetke bekla qiziqiqinimni yizip, hemmini bir lipapqa (A4 nusxidiki) silip belgilengen adrisqa silwettim. Bu yerde esli profissorning tewsiye xitini ayrim lipapta profissor adrisi boyiche ewetken yaxshi. Men biraqla ewetiwerdim (puligha chidimay, hem yütüp ketmisun didim). Tallighan mekteplirim ichide birining (yeni hazirqi oquwatqan mektiwim) tizimlash waqti bir aydin oshuq ötüp ketken iken, meyli dep ewetiwerdim. Ewetken kündin bashlap ikki-üch ay ichide üchidin qubul qilish uqturushi keldi. Hemmisining oqush puli heqsiz bolop, turmush pulumni özemning hel qilish kéreklikini iytiptu. Hem oqush mukapat puli yoq deptu.

Bu yerde Personal Statement (PS) bekla muhim iken. Bu, hisabta siz iltimas qilghan mektepke özingizning nimishqa örlep oqushini, nimishqa shu dölette, shu mektepte, shu kesipte oqumaqchi bolghanliqingizni eng ixcham télda ipadileydighan muddi'a xitidur. Bezi mektepler Motivation Letter depmu ataydu, oxshash nersini körsitidu. Isngizde bolsunki bu höjjet bekla muhim, tilni nahayti yaxshi ishlitishingiz, ixcham, mezmun hem muddi'a ochuq bolushigha alahide diqqet qilishingiz kérek. Hergiz nesirlerni yizip chüshüp ketmeng, hem bek uzun yiziwetmeng. Alahide qeghezlerni ishletmeng. Özingizni aziraq maxtap qoyung, aziraq köptürüsh bu yaqlardimu normal ish. Qiziqishingizning yuqurliqini emeliy misallar bilen ipadileng. Bolsa shu progirammida ötüldighan derislerge, deris ötidighan mu'ellimlerning tetqiqat yönilishige (buni tordin asanla tapalysiz) yaxshi qarap chiqip, özingizning shu melum konkért témigah bölekche qiziqqanliqingizni, kelgüsige bek ishnidighanliqingizni, axirda shu dölet, shu mektepni aziraq lilla gep bilen maxtap qoyung. Yizip bolup bolsa chet'ellik mu'ellimge, éngiliz tilda pishshiq, tejirbisi bar ademlerge tüzitip biqishqa sunung. Shexsen men tunji nusxisini yizip bolop mektipimizdiki ingiliz tili fakultitigha chüshlük dem ilish waqtida kirip, peqet bir qitim liksiyesini anglighan (mini tonimaydu) bir en'gilyelik adashning ishxanisigha üsüpla kirip yardem birishni soridum. Umu qizghin baliken, érinmey tüzitish berdi, pikirdiki periq tüpeyli bezi yazghan yerlirimni nime meqsette yazghinimni bilmey qaptu, muddi'arimni uqqandin kiyin qandaq özgertish heqqide meslihet berdi. Hem PS yizish bizningmu bishimizni aghritud, bu addi nerse emes dep yaxshi meslihetlerni berdi. Shundaq razi boldum, hem kiliship bashqa bir küni uyghur ashxanisagha apirip özimizni teshwiq qilghan yusunda mihman qilip qoydum (tarixqa qiziqidighan guytiken). Kiyin yene chet'ellerde oqup, körüp kelgen üch akimizgha tüzetküzdüm. Hazir oylisam shu éltimasimning téz hem asan qobul bolushini üzemning Uyghur bolghanliqim, hem shu nersini yaxshi yazghanliqimdinmikin dep oylaymen. Chünki meyli TOEFL netijem (583, toluq nomur 667), yaki aliy mekteptiki netijilirim bolsun(eng aixrdiki ortaq netijem 74, birnechche muhim penlerde 60 alghan yerlirim bar idi, 3-, 4- yildiki netijilirm yaxshiraq idi, PS de bunimu télgha ilip, deslpete tilda qiynalghanliqimni, kiyin yitishwalghanliqimni iytqan idim) xensu balilarningkidin birdek töwen idi. Yaxshi yizilghan PS ler meripet toridimu bar. Eger qiziqsingiz üzemningkinimu ewetip birimen. Élxet yizip sorisingiz bolidu. (Chet'el tili üginish hem imtihan birish heqqidiki tejirbilirimni ayrim téma qilip yazimen.)

Tunji qubul qilghanliq heqqidiki élxet men iltimas qilip 20 künde keldi(shu yili 6-ayning 1-küni), xette qobul qilnghanliqimni, uqturushning bir-ikki ay ichide qolumgha tigidighanliqi iytiliptu. Shu kündin bashlap viza bijirish ishlirigha chipishqa bashlidim.

III. Viza bijirish


eng axirqi basquch! Eng muhim höjjetler:
ünwan kinishkingiz, diplomingiz, mekteptin kelgen qubul qilish uqturushi, hem oqushimni üzem iqtisadi jehettin kapaletke ige qilalaymen digen ispat qatarliqlar. Toluq qismi töwendiki bettikidek:
https://www.aps.org.cn/web/download.jsp?filename=410_merkblatt_visum_chn.pdf

höjjet bar bet adrisi:
https://www.aps.org.cn/web/cnewsAction.do?id=128

elwette, pasport bolushi kérek, pasportsiz bu ish mangmaydu. Wetendiki bezi balilar aldi bie uqturushtin birini qubul qilip andin shuni asas qilip pasport bijirip, andin pasport kelgende andin yene bir uqturush ilip kilidu. Bu jeryan ichkirde oquwatqan balilargha hemmidin asan. Eger noposimiz shu yerge yötkelgen bolsila chetke chiqimen digen bir ighiz gep bilen bijireleysiz, hem tiz chiqidu. Biz béyjingda oquwatqanda, noposimiz béyjingda idi. Pasport bijiridighan merkizi idarige birip bir jedwel toshturudum, saqchi xadim nime qilisen deydu, chetke chiqip oquymen didim, qeyerge, qaysi universititqa dep qaldi, qarisighila palanchi mektep dep qoydum (peqet sorapla qoyidiken shu), and 5 künde kel didi. 5 kündin kiyin barsam 200 som tapshurushumni iytti, pasport qolumgha tegdi, bir chong ish hel boldi.

Emdiki chong ish, iqtisadi kapaletname. bu bizni eng qiynaydighan mesile. Gérmanliqlar bir ish qilsa bekla estaydil hem etrapliq qilidighan xeq iken. Vizini udul kelgen ademge biriwersek, kilip ishlewilip yaxshi oqumaydu demdu ishqilip (burun shudaq qilghan ehwallar bolsa kérek), sizni kelgende öz xirajitingizni kötüreleydighan iqtidaringiz bar ispat körüshni telep qilidiken. Eger siz iltimas qilghan mektep oqush mukapati birimiz dise hemmidin yaxshi, bezi mekteplerde bar, sinap biqishqa erziydu, köpinche ehwalda GRE netije telep qilidu, men iltimas qilghanda pütün gérmaniyediki mektepler oqush bedel puli almaytti, hazir asasen alidighan boliwaldi (texminen mewsümige 500~600 yawrughiche, MBA ning bezilir bek yuquri alidu), shunga hazir mukapat puli ilish ihtimalingiz burunqidin yaxshi. Siz peqet oqush mukapati ispatni körsetsingizla boldi. Eger bu bolmisa gérmanda sizning turmush pulingizni üstümge alalaymen digen adem tapalisingiz, shu adem siz üchün özi qayturwalalmaydighan 7716 yawru (hazirqisi, burun 7200 idi) banka chékini teyyarlishi kérek. Hazirqi ehwalda bunchilik pulni birla qitim melum ademge atap qoyalaydighan qirindashlirimiz köp emes. Shunga köpinchimiz amalsiz özimizning yanchuqini kolaymiz. Bezi döletlerge oxshash siz pul bar banka ispatini körsitip qoysingizla kupaye qilmaydu. Choqum 7716 yawru qimmitidiki xeliq pulini teyyarlap junggu xeliq bankisi arqiliq gérmaniye bankisining (Deutsche Bank) Béyjingdiki tarmidiqin pul qoyghanliq ispati alisiz, buninggha isimde qilishiche 10 ming som rene töleysiz, viza chiqishi bilen qayturup biridu, hisabta chetke chiqishni asas qilip turup 7716 yawru sétiwalisiz. Bu pulni ikki sawaqdishimdin qeriz aldim. Pul siz gérmayege kelgendin kiyin yaki teng yitip kilidu, hem hemme pul sizning ismingiz astida bolidu. Oqughuchilarning saxtliq qilishidin saqlinish üchün, gerche özingizning puli bolsimu birinchi yili tügigiche her ayda 600 yawrudin oshuq pul alghuzmaydu. Bir yildin kiyin her qitimda qanchilik alsingiz kari yoq. Nimislarning hisabida bu pul sizning bir yilliq turmush pulingiz, emeliyette unchilik jiq ketmeydu, turghan jayingizning oxshimasliqigha asasen bu pul bir yirim yildin ikki yilghiche ishlimey oqusingizmu yitip qalidu. Tetillerde qoshumche ishlisingiz, mektepte ish tapsingiz tixi yaxshi. Mekteplerde dem ilishmu xili uzun, tetiller junggudiki mekteplerdin uzun bolidu.

Del mushu 7716 yawru qoyghanliq ispati bilen mekteptin kelgen uqturushlarni we üstidiki ulinishta diyilgen höjjetlerni qoshup vizigha iltimas birisiz. viza iltimasni udul siz APS bergen jaygha tapshurisiz. Elchixanigha barmaysiz. Texminen bir aylardin kiyin viza bisilghan pasportni xet arqiliq ewetip biridu. Telep qilinidighan salametlik istiraxuniyesinimu shu yerdiki shirketlerdin bijirwalsingiz bolidu. Bijirishtin burun teleplirini yaxshi sürüshtürüp bilwiling, chünki bezi telepliri özgürüp turidu, artuq yol mingishtin hezer eyleng.

Shexsen bu pulni eyni waqitta öyde yiterlik bolmighachqa 40 ming somni 15 tuqqinimdin 4 yilda qayturimen digen wede bilen qeriz aldim. 10 mingni yizidin berdi, Apam xizmet kartisi arqiliq bankidin 30 mingsom ilip berdi. Shuning bilen bu pulni hel qilghan boldum. Kiyin bu qerizlerni allahning rehmiti bilen 3 yil ichide qayturup boldum. Qandaq qayturghinimni kiyinki qismida yazay. Emdi qerizlerni qandaqlarche bundaq asan alghandu dep qilishinglar mumkin. Bu yerde siz we sizning ata-aningizning kishiler aldida turghuzghan ishenchisi bek muhim rol oynaydiken. Kichikimde apam bolsun dadam bolsun kishilerdin bir nerse sorashni bek yaman köretti, sorap qalghan ehwalda eng téz waqitta qayturwitetti. Bu jehette mangimu xili yuquptiken, aliy mektep hayatimda shundaq ilim-birim ishlirida bekla diqqet qildim, pul ilip bir ayda qayturimen dep, emeliyette uningdinmu qisqa waqit ichide qayturattim. Ariyet alghan nersini igisi sorashtin burun qayturattim. Shunglashqimu sawaqdashlirim nime sorisam, qanchilik sorisam ikkilenmeyla biretti. Shu pulgha ihtiyajliq bolup yürgen waqtimda yatiqimdiki sichu'enlik biri bir küni ayrim manga eger pul yetmey qalsa bir taghisidin manga 50 ming qeriz ilip bireleydighanliqini digen idi. Bashqa bir küni yene bir bala 10 ming birip turalaydighanliqini iytti. Bu balilar emeliyette xili namrat a'ililerdin kelgen, bir qur kiyimni töt yil kiyip, choqey kiyin moma yep yüridighan balilar idi, sorimisammu manga bundaq diyishi mini bekla xosh qilwetken idi. Ishqilip xeqning aldida tékligen ishench.inawitingiz bekla muhim iken. Buning üchün ata-anamdin tolimu minnetdar bolimen. Oruq-tuqqanlarmu manga hetta öz balisidin artuq ishinetti, ata-anammu öz qérindashlirigha bek köyünetti, menmu kichikimdin hemmini hörmetlep, kichik pi'il bolop (bumu öydikilerning terbiyisi) namazxan bolop, izchil yaxshi ishlarni qilip yurtdashlarning aldidimu hichqachan egir yolgha mangmaydighan adem obrazi yaratqan bolsam kérek. Shunga ini-singllirimgha biridighan sözüm, bashqilarning ishenchisini hergiz yerde qoymang, bishingiz kökke yetsimu kichik pi'il bolung, ata-aningizgha, qérindashliringizgha köyümchan bolong, dimekki öz bextingizni özingiz yaritisiz....

axirqi ishlar

resimyetlerning chalisini toluqlaysiz, mesilen netije qeghizingiz, baklawirliq ünwan kinishka digendek muhim höjjetlerni ispat qilghuziwalisiz. Mekteptiki noposingizni orunlashturusiz, adette shu turghan sheherde saqlatsingizmu bolidu, likin yiligha xili pul alidu. Men yézighila chüshetiwettim. Yene biri arxibingiz, buni adette mektep arxib ishxanisigha kirip ikki yil saqlashqa bireleysiz, men texminen 700 somdek pul tapshurdum. Bolmisa mexsus arxib saqlaydighan yer tapsingizmu bolidu, likin heqisiz saqlaydighan yer yoq. Ayrupilan biliti alisiz, gérmaniyege kilidighan ayrupilan qitim sani hem hawa yollirimu bek köp, amal bar erzinini iling.

Resmiyetler bijirishtin qisqiche xulase:

qandaq qilish, nimiler kérek, yuqarida tilgha ilinghan APS tor bitide iniq yizilghan. Qirindashlirimgha iytidighinim, yochuq yoq yer mewjut emes, bezide choqum hemme diginini teyyarlash zörür emes, likin körsetken sewebingiz kishilirning kallisidin ötidighan ishlar bolushi kérek. Misal: APS emeliyette ottura mektep guwahnamemni telep qilghan, mende bolmighachqa peqet oqudi digen ispatni körsettim, hem buni iltimas qilghan hemme mektepe ispat qilghuzup yürmidim, peqet APS kila berdim. Elwette univérsétta oqughan ikensiz, choqum ottura mektepte oqughanliqingiz chiqip turuptu. Dimek eng üstidiki kinishkilar (aliy mekteptiki) muhimiraq, pestiki kinishkilar anche emes. Yene bir yerde, iniq isimda qalmaptu, bir bankigha ispat körsitighan ish chiqip qaldi, ispat xenzuche idi, terjime qilishimni telep qiliptu, choqum terjime shérketliri terjime qilishi kérekken, taza jiddi peyit idi, terjmigimu xili pul alidiken. Uninggha chidimay üzem terjime qilip körsitip baqay didim-de bankigha kirip höjjetlerni tapshurghanda üzemning terjime qilghanliqimni körsettim, banka xizmetchisi bashliqidin sorap kilip,---emse terjime qilghan yerge üzeng imzayingini qoysang bolidiken---dep qaldi. Shuning bilen ishim pütken bolid. Az bolsimu pul iqtisad bolop qaldi. Qubul qilghan mektep tizimlash heqqimni gérmangha kilishtin burun tapshurushumni iytiptu, peqet 96 yawru idi, buni gérmangha mendin burun chiqqan bir akimizgha xet yizip (chiqishtin burun bizning yataqa nechche kün turghan idi), shu arqiliq tapshurup turdum. Yataq ilip qoyimiz, likin 200 yawru rene tapshurushing kérek deptiken, yataq tipish bek tes dep anglighan idim, shu mu'ellimge ehwalimni chüshendürüp, erzaniraq yataq ilip qoyushini, barghanda choqum töleydighinimni iytip xet yazdim, kiyin digendek mektep bashqurushidiki binadin yataq ilip qoyuptu. Béyjingdin ayrlishitin burun yawru kérek boldi (gérmayniye bankisigha qoyghan pulni birip bir aylardin kiyin aran alalayttim, shunga yinimgha choqum pul silip birishim kérek idi), vizini körsitip bankidin alay disem bek qoymichiken, shuning bilen mektepte tonushwalghan shiwitsiyelik dostum arqiliq bankidin yawru ilwilip, uninggha shu kündiki periq boyiche xeliq puli bilen almashturwaldim.


Ikkinchi qismi pat arida siler bilen yüz körishidu, tiximu qizziq mezmunlar ikkinchi qismida!!!

_________________
ilxatérem
Choqqigha qaytish Go down
http://www.uni-ulm.de/~bkuerban/
 
gérmaniyede oqush heqqide
Aldinqi Téma Kéyinki Téma Choqqigha qaytish 
1. bet (jem'iy 1 bet)

Permissions in this forum:Bu sehipidiki yézilmilargha jawab yazalmaysiz.
Uyghur Oqughuchilar Munbiri :: Yawrupagha seper-
Buninggha ötüsh: