Uyghur Oqughuchilar Munbiri
Uyghur Oqughuchilar Munbiri

yawrupada oquwatqan, we yawrupagha kilip oqushqa qiziqidighan uyghurlar üchün pikir almashturush supisi
 
HomeHome  Uyghur Latin YiziqiUyghur Latin Yiziqi  CalendarCalendar  GalleryGallery  IzdeshIzdesh  XetküchlerXetküchler  FAQ (Soal-Jawablar)FAQ (Soal-Jawablar)  TizimlitishTizimlitish  mushtir bolungmushtir bolung  Kirish  
Latest topics
» Yengi Eza(lar)din Munber Ehlige Salam
by alibay 19.07.12 11:59

» 2012-yilliq wetendin kelgen oqush mukapat puligha iltimas qilish waqti toshup qaldi
by oghuzkb 02.05.12 3:25

» nijat hoshur akimizning körgezmisi yerlik xewerlerde
by oghuzkb 19.03.12 17:40

» Pseudomonas xinjiangensis sp – wetendin tepilghan bakterye
by Esra 28.12.11 13:37

» تۈركىيەدە ئوقۇش
by oghuzkb 26.12.11 2:47

» Germaniyege oqushqa kelgen zhongguoluq oqughuchilarning ozini tizimgha aldurush jedwili
by oghuzkb 19.11.11 14:36

» uyghur dokturlar heqqide
by Mung_kuy 10.09.11 11:19

» Xosh Xewer: Xinjiang tewelikidiki her millet oqughuchilirigha 2011. yildin bashlap oqush mukapat puli birildu.
by oghuzkb 05.09.11 4:26

» uyghur akadimyesige i'ane
by oghuzkb 30.08.11 13:57

ulinishlar
meripet

UA

Biliwal

UKIJ

Yulghun

TipTop

TipTop

meripet

Share Tewsiye
Diqqet

Bu peqet bir ilmi pikir almashturush supisi. eger bu yerdiki yazmilarda bashqilarning eser hoqoqigha, kishilik hoquqigha, jungxua xeliq jumhuryiti we yazghuchi özi yashawatqan dölettiki qanun-siyasetlerge xilapliq qilinidighan ehwal körülse, munbirimiz jawabkarliqni üstige almaydu, yazma yazghuchi özi ige boloshi kirek!


Share | 
 

 kölengge tajawuzchilar

Aldinqi Téma Kéyinki Téma Go down 
AptorMeséj
oghuzkb
10.oghuz
avatar

Yézilmilar Sani : 400
töhpe : 846
tizimlatqan waqti : 2009-05-31
yishi : 37
Orni : Ulm, Germany

YollashMawzu: kölengge tajawuzchilar   03.05.11 15:32

Bu témini esli burunla yizish oyum bar idi, yiqinda torda ilan qilinghan "télwizor mehellemni tölep ber", "pashining ghingshishi we tulparning kishnishi" qatarliq isil eserler bu heqtiki oylirimni yizishning texirsizlikini his qildurdi. Töwendikisi oylighanlirim:

Tarqitish wastiliri, yeni téliwizorning andin intérnétning omumlishishi, yopurlup kiliwatqan insan rohiy tereqqiyatigha yat nersiler milli medeniyitimizge jahan jahan bolghandin buyan eng küchlük yosunda xiris qilwatidu. Bu xiris bir tereptin özimizge kimlikimizni esletse, yene bir tereptin pütün exlaq ramikimizni, hayat qarishimizni halaket yoligha bashlawatidu. Hemmidin muhimi, bu peqet uyghur rohiyitigila tesir qilwatqan nerse bolmastin, pütün insaniyetke tesir qilwatidu, insanning eqlini ajizlashturup, insan exlaqini dunya xaraktérlik chiritiwatidu. Töwende bu xil xirisning shekli, tesirini misallar bilen chüshendürüshke, hem melum mudapi'e yolini körsitip biqishqa tirishimen.

1. Shekli

Kino-film, xewer, kitab-jurnal, naxsha, élanchiliq...

Fizikiliq dunya öz-ara tesirde mewjut bolup turidu. Insanning tepekkurimu hem shu jümlidin, etrapizmidiki hemme ishlar bizge tesir qilidu. Közimiz bilen körwatqan, quliqimiz bilen anglighan nersiler shek-shübhisizki yoshurun ingimizgha biz bilmigen yusunda, derijide tesir qilidu. Bezide ularni xalimisaqmu, qarshi tursaqmu, tekrar tekrar körüsh-anglash seweblik kallimizning yoshurun qatlamlirida yaman süpetlik uruqlarni chichip qoyushi mumkin, elwette buni waqtida his qilip yitelmeymiz. Netijide, bizge ezeldin yat bolghan nersiler barghanche yat bilinmeydighan bolidu. Insanning eng esheddi ajizliqi uning haywani nepsiyiti, hisabta fizi'ologiyelik tayinishliri: yimeklik , jinsiyet, rohi qozghatquchilar (zeherlik chékimlikler)... Bu xil nepis sizge birdemdikla xoshalliq-hozur ekilidu, gerche bu xil «xoshalliq» shundaq qisqa dawamlashsimu, tinimizge asan tesir qilidighan, hem yolining addiyliqi, asanliqi seweblik kishilerni bekla qiziqturidu. Bu xil nepisni kontirol qilmighanda kishiler asanla bu xil nepsaniyetning quligha aylinip, insanning haywaniyettin tashqiri rohi nepsi kömülüp qilinidu, insanlar arisidiki sap muhabbet untulidu. Eslide tebi'et güzellikidin hozurlinish, insan sap muhabbitidin hozurlinish, rohiyet pakliqi hem güzellikige intilish bizni ilahi xususiyitimizge eng yiqinlashturidighan yol idi, tolimu epsus, etrapizdiki nirwimizgha eng tesir qilidighan tarqitish wastiliri monopolluq wastisi bilen bizni barghanche bu yoldin yiraq qilmaqta!

Kinolar: hazir gheribning köp qisim kinolirida jinisiyet heddin ziyade ipade qilinip, kishilerge xoshalliq peqet jinsiyet sheklidila bolidighandek tuyghu biridu, bolupmu turmush teswirlengen kinolarda shundaq. Di'alog we orunlashta pütünley ochuq bolghan jinisiyet perde-shep sözini lughitimizdin chiqirip tashlashqa mejbur qilidu. Bu hemmidin yitilwatqan yash-ösmürlege hessilep tesir qilidighini sheksiz. Del shu wejidin, gérmaniyediki awam kinoxanilirida her qandaq kinogha birdek yash ölchimi qoyulup qattiq ijra qilinidu. Likin adettiki télwiziye qanallirida yenila melum derijide bar. Shunglashiqimu terbiye körgen nimis ata-anilar balilirini tiliwizor we intérnéttin xilila chekleydu. Kishini ensirtidighini yiqinqi bir nechche yildin buyan chiqwatqan kino-filimlerning témisida özgirish bekla chong, bir bolsa üchinchi shexis arlashqan munasiwetnimu normal ishtek teswirlise, yene birige eneniwi a'ile asasi bolghan muhabbet témisigha qarishi peqet jinisiyetni asas qilghan témilar ezweylep kitiwatidu. Yene birige hemjinis hadisisi hemme kinoda digüdek yan téma ornigha chiqip, emeliyette kichikkine bir hadisini, shu kino sana'itini kontrol qilwalghan melum "senetchilerning" tesiride bizge normal ish qilip körsitishke tirishiwatidu. Esli u «senetchiler» perde arqisida nime ish qilidu mining karim bolmas idi, likin ularning shu ornidin paydilnip kino wastisi bilen bizge xuddi idiyisini nahayti «chirayliq» usulda tangghinini qobul qilalmay qaldim. Bu xil hadisiler amirkidek dölettimu yildin yilgha radikal dini jemiyetlerning pa'aliyetlirini köpeytip qoydi. Bizge bu nersiler esli xili yiraq idi, chünki xili filimlar terjime qilinghandin kiyin namuwapiq jayliri (elwette qismen jayliri yenila bar) kisip tashlinip andin jama'etchilik bilen yüz körisher idi. Bügünki künde intérnétning omumlishishigha egiship bu xil chekmu yoq boliwatidu. Torxanilargha yash cheklimisi qoyulmighachqa ösmürlirimiz biwaste uchirshiwatidu. Bu xil mezmunlarni intérnétta cheklesh tiximu qiyinliqiliqini itrap qilmay amalimiz yoq. Télwiziye istanissidikilermu barghanche peqet menpe'et qoghliship qoyuliwatqan mezmunlarning kishilerge biridighan selbi tesirini untupla qalghandek. «Senet» namini süyistimal qilip tarqitish wastilirigha kirwaldighanlirimu az emes. Senetkarning bezi eserlirini peqet kesipdashlirila körgini xop, adettiki kishiler uni toghra yosunda chüshinishi natayin.

Xewer: peqet melum kishiler kontrolliqidiki xewer tarqitish, kishilerning diqqitini angsiz melum nuqtighila qaritip qoyidighan boldi. 11-Sintebir weqesidin kiyin chiqqan tiror mezmunidiki xewerler gizit-jurnallarni shunchilik bisip kettiki, her yiligha tiror hojumliridin ölgen adem sani, her xil késellikler (qenit-siyish, rak, eyds, simizlik), acharchiliq we qatnash hadisiliri, muhit buzghunchiliqi seweblik ölwatqan adem sanidin nechche on ming hesse az bolsimu, hichkimning diqqitini tartmaydighan boldi. Netijide shu hakimyetler xatirjem halda pulning asasi qismni sehiye ishlirigha, zeherlik chikimliktin mudapi'e, muhit qoghdash ishlirigha ishletmestin parxorluqqa, qural-yaraq yasashqa ishlitidighan boldi. Buning üchün yiterlik sitatéstika bar. Biritaniyelik derren brown ning pisxologiye tejirbilirila melum teshwiqatlarning kishilerni qanchilik derijide angsiz qarar chiqirishqa mejbur qilidighinini ispatlap biridu. (Qiziqsanglar körüp biqinglar, peste ulinishini qaldurdum)

Kitab-jurnal:
Yalingachlanghan insan, jinisiyetni asas qilghan jurnal we kitablar shunchilik köpiyip kettiki, buni gérmaniyediki herqandaq wogzaldiki kitab dukanliridin his qilisiz. Uyghur metbu'atidimu, bezi terjime jurnalliri chetel eserlirini periqiz, ghelwirsiz terjime qilidighan boldi. Hetta torlardiki hikayilerning asasi témisimu barghanche buzuqchiliqlarni tepsili bayan qilish boliwatidu. Bizge xuddi etrapimizdiki dunya shundaqla bolup ketkendek... Belki bezi hikayiler uni qamchilash yüzisidin bolghandu, likin buning selbi tesirinimu oyliship körüshi kérek. Yeni shundaq hikayilerni anglawersek, bizgimu undaq ishlar normal tuyulidighan bolup qilishi mumkin. Kechürmeydighan ishlarni kechüridighan bolup qilishimiz mumkin. Waqti kelgende hetta, "xeqmu qilidiken, biz qilsaq nime boptu" deydighan xahishmu yitilip ölgürishi mumkin.

Naxsha:
Hazirqi naxshilar, bolupmu gheribtiki mtvqanilini asas qilghan naxshilar barghanche ochuqtin ochuq jinisiyetnila mezmun qilidighan boldi, süretlik naxshilar asasn tennaz yalingach ayallar bilen tolghan. Naxsha tékisitlirimu shunchilik bimene, set gepler bilen tolghan, elwette ular üchün shu naxshisi pul tapsila boldi, anglighuchilargha nisbeten u «moda» naxshilar... Bu xil naxshilar intérnitning, simliq télwiziyening omumlishishigha egiship bizning yash-ösmürlirigizgimu tesir qilishqa bashliwetti. Hazir qaraydighan bolsingiz, gérmaniyidiki köchmenlerning baliliri neq shundaq tiptin. Ular esli ata-anisi kelgen dölettiki medeniyet bilen gherib medeniyiti arisida temtirep qalghan, köpinchisining ata-anisining terbiyisi bek yuquri bolmighachqa balilirini qandaq terbiyleshke anche diqqet qilmay, köp waqtini pul tipishqila qaritip qoyghan. Shu seweblik bolsa kérek, kochilarda uchraydighan ghelite kiyiniwalghan, etidin-kechkiche exlet naxshilarni anglap, tüzük oqumaydighan balilarning hemmisi digüdek köchmenlerning yaki namrat nimislarning baliliri bolup qalghan. Bu xil ösmürlerning ish herkiti xuddi biz körgen gherib kinoliridiki teswrilerge mas kilidu, likin mutleq köp sandiki kishiler yenila xili konsirwatip, kishige kinodin tamamen bashqiche tesir biridu.

Élan resimlirimu hedidin ashqili turdi, hemme yerde körimiz, anglaymiz... Yiqindila öyümning yinidiki aptubus békitige ikki ayda ikki xil élan resimi chaplidi. Ikkilisi marilboru tamakisning ilani, biride hemjinis mezmuni bar, kiyinkiside pachiqi ochüq qiz baligha ariqisidin qarap turghan yigit, her ikki élandiki téma sözining mezmuni: künde bir yingi sizim!

Bu tarqitish wastiliri seweblik kishilerning kiyinishimu özgergili turdi, elwette shuning dipigha dessidi digen tüzük. Her exlet nersilerni "moda", "yingliq" dep bilduq, "senet közide qarash" toghra diduq, undaq qariyalmighanlarni metugha chiqarduq. Likin hichqachan
"U ériqning doqisi,
Bu ériqning doqisi,
Hejebmu yarashti
Yarim bergen ishtanbagh"

Shé'ir bolalmaydu, shunglashqimu kusarni ishtanning sirtigha kiyish hem külkilik ish xalas. Yarishimliq kiyim kishige hem bir az ishench biridu, likin yarishimliq kiyinish choqum bir yirini ichiwilish, yaki bedinige chaplashturup kiywilish emesqu! Heqqi güzellik yenila ichki dunyasida, bilim-qurulmisida, alghan terbiyiside körülidu, uningdin bashqisi insan güzellikke qilinghan chüpeylik! Shunga moda dep periqsiz kiyiniwirish dötlüktin bashqa nerse emes...

Yuqarda tilgha ilinghan tarqitish wastilirining omumi tesiride kishilerning hayat sheklimu özgirwatidu. Moda, tennazliq digendek jinisiyetni ghidiqlash meqset qilinghan tashqi nersiler kishilerni ziyade qiziqturidighan boldi, kishilerning diqqiti hem turmushtin alidighan hozuri shu tereplerge merkezliship qilwatidu, gheribte hazir bekirek shundaq, likin bizningmu ishikimizni chékip boldi. Bu xil ghidiqlinish kishilerge hem, etrapidiki kishilerning diqqitini tartish, özlükini namayen qilishqa eqil-peziletni, ichki/rohi güzellikini emes belki kiyinish, yasinishqa oxshash tashqi güzellikni barghanche radikal shekilde ishlitidighan boldi hem bu yolda yildin-yilgha yüreklik bolup kitiwatidu. Yeni peqet közimiz arqiliqla bolidighan, tashqi güzelliktinla hozurlinish ziyade asanliship hem tekitlinip, tepekkur we bashqa sezgü ezalirimiz bilen bolidighan ichki güzelliktin hozurlinish barghanche qebristanliq tigige kömülwatidu. "Köngül-ichish (entertainment, 娱乐)" , zamanimizdiki eng ghelbilik élan shekli bolup qiliwatidu, hem bu xil köngül-ichish shekil jehettin barghanche jinsiyetni heddin ziyade ghidiqlashqa yüzliniwatidu. Gheribtiki ayallarning hazir tennaz (sexy) sözini chirayliq (beautiful) sözidin etiwa bilishi bu xil chiritishning qaysi derijige yetkinini bildürüp turuptu, bu peqet yiqinqi on yildila barliqqa kelgen hadise bolup qaldi.

Markisning nezeryiliri ichide toghra körsetken jaylirimu az emes esli, shunga hazirmu gherbite ularning idiyisi xili tesir küchke ige. Bolupmu 2009-yilidiki iqtisadi kirizis kishilerge peqet paydinila közleydighan kapitalizimni qaytidin tonutushqa aziraq paydisi bolghandek qilidu. Hetta bezi iqtisasshunaslar islam ilidiki ösümsiz qeriz ilish-birishni toghra yol dep maqalilermu yiziptu. Nimila deyli, del mushu paydinila közleydighan kapitalizimning toymas-achköz rohi tesiride, "köngül-ichish" sana'iti nurghun kishilerni qiziqturup, pulni asan tipishning yoli qilwaldi. Amirka-miksika chigirsidiki qara-jemiyet zeherlik chikimlik urushida 2010 yilila 11000 adem ölgen, bu san 2006-yildikidin 5 qatlanghan. Amrikidiki shehwani filim ishlesh "sana'iti" ning yilliq tapqan puli 13milyard dollar bolghan(New York Times maqalisi 2009). Dini söhbitimizde imamning diyishiche bu filimler tor arqiliq pütün dunyagha yamirghan bolup, yashlar noposi köp bolghan pakistan, iran, türkiye qatarliq döletlerdiki körülüsh nisbiti xilila aldida iken. Bu xil chiritish gérmaniyegimu xilila tesir qilwatqan bolsa kérek. Ipadisi: ademler barghanche toy qilmas bolup ketti, bundaq bolghanda jinsiyet pütünley erkin bolidu, hichkimge baghlanmaydu, mesoliyet yoq digendek. Shunglashqimu gérmaniyening noposi barghanche azlawatidu, nopos qurulmisida qirilarning sani tizdin köpiyip kelgüside ishleydighan kishilerning sani azayghachqa, gérmaniye iqtisadigha ejellik zerbe boliwatidu. Shunglashqimu gérman siyasi'onliri her da'im gérmaniye ölishke qarap yüzliniwatidu dep jar salidu (tunji qitimlik nimis til derisimde nimis mu'ellimimning bergen chüshendürmisi). Ular hazir bu xil haletni özgertish üchün bala tughulghandin kiyin birilidighan pulni köpeytiwatidu, shundaqtimu köpiyiwatqanlar yenila asasliq musulman köchmenler bolup qilwatidu.

Tarqitish wastilirining bu xil kishilerning idiyisini özgertishke urunushi dunya miyqiyasida kishilerni ikki qutupqa böliwatidu: bir qutupta barghanche radikallishiwatqan kishiler, yeni bu xil tesirning insaniyet jemyitini halaket girdabigha söreydu, shunga bar küch bilen qarshi turush kérek deydighan kishiler topi. Yene biri, shu tashqi ghidiqlashlargha hirisimen kishilerning topi, ular tiximu nepsaniyetchilik telipi bilen jinisi erkinlikni telep qilsa, hem bu xil iqim shu köngül-ichish wastiliri bilen payda iliwatqan (télwiziye qanili, shehwaniyet "sana'iti") hem hoquqini aramxuda yürgüzüsh öchün ghem qilwatqan siyasi'onlar üchün qoghdimisa bolmaydighan enggüshterge aylandi. Ziddiyet shunchilik ötkürlishwatidiki jemiyet chak-chikidin ikkige yiriliwatidu. Bu xil yirilishni nöwette siz myunxindimu, istanbuldimu, ürümchidimu oxshash shekilde körisiz. Insanning yene bir ajizliqi burnining uchinila körüsh bolghachqa, sheytani iziqturushini (shehwaniyetni) asas qilghan ikkinchi guruh yenggüchi orunda turwatqandek hem shu yüzlinishte kitiwatqandek bilinidu, elwette axir zaman bolsa, del mushu yol seweblik bolidighini iniq. Ikinchi dunya urushida öliwatqan kishilerni, jaza-lagiridiki kishilerning halini sirittiki ademler tüzük bilmigen disek, shunchilik bir insani qilmishning shu chaghlarda yüz berginini chüshinishimiz mumkin. Likin hazirchu, hemmini bilip turimiz, acharchiliq qanchilik derijide, tengsiz urushlar, bigunah öliwtqan kishiler, xarliniwatqanlarni bilip turimiz. Xuddi ademler muhabbetsiz bolup ketkendek. Shu xil körünüshlerni körüshni hem xalimaydu. Buni siz ( "No Country for Old Man老无所依 2007)" digen kinoda his qilisiz, u kinoning dimekchi bolghinimu, "rotten tomato" obzorchilirigha asaslanghanda, gherib dunyasidiki insan kirizisini ipadilesh, insan muhabbitining yoqilishigha bolghan qara yumur (kinaye). Tixi yiqindila ishlengen iraq urushini arqa körünüsh qilghan "Buried" namliq kinodimu his qilisiz bu kirizisni. Gherbite hazir kishiler derextin yiqilip chüshken birer möshük bisilghan xewerge iraqta bigunah ölgen bir bowaqqa qarighanda bekirek köngül bölidu ("The Soloist" kinosidiki di'alog). Kishiler hazir achliqitin hem ussuzliqitin öliwatqan kishilerning shunchilik köplikini bilip tursimu, bilmeske silip orunsiz heshemetchilik qilishidu. Shexsiyetchilik shu qederki insan muhabbiti tunjuqup qalghandek. Bir qitim men turghan sheherde "balilarni qutquzush" jemyitining pida'iyliri i'ane yighish pa'aliyiti qiliptiken, bir künde peqet bir nechche ademla pul biriptu, her aygha 10 yawru hisablap berginimde shu pida'iylar qaxshap ketti, chüshtin kiyinlik waqitta aran senla berding dep, dimisim qol qoyghan höjettin bir ikkisila turuptu. Rojdistiwa bayrimidiki bir ayliq bazardimu Unicef uyushturghan pa'aliyette sitilghan nersining tayni yoq. Emeliyette bu sheher gérmandiki eng bay sheherlerdin biri, kishilerning ma'ashi hem shundaq yuquri, iyigha 10 yawru pul ular üchün hichqanche ish emes, likin bir yawru birishqimu qisinidu...

Insan hayatidiki eng güzel xoshalliq menilik ishlarni qilishta, hemme itrap qilidighan hem hemmige paydiliq netijiler yaritishta. Bu xil xoshalliq ta siz tupraqqa kirgüche dawamlishidu. Ishenmisingiz qachandur qilghan yaxshi ishingizni oylang, qachandur ata-aningizni xoshal qilip alghan teqdirnamingizni oylang, qelbingiz shu haman özingizdin razimenlikke tolup, eyni waqittiki xoshalliqini öz eynide digüdek his qilisiz. Allah bilgüchidur, shunglashqa bizdin shundaq ishlarni qilishni telep qilidu. Bikar bolup qalsaq sheytinimizning qutrap kitidighinini bilgechke namazni esli 50 waq qilghan bolushi mumkin. Chünki her namaz esli bizning rohimizni tazlaydighan, insanliqimizni özimizge yadlitidighan waqit idi, noqul télesh emes idi. Hazirchu, shu nijis tarqitish wastiliri insanliqimizni eske silish ornigha haywanliqimiznila eske salidighan boldi (télwiziye, intérnét esli yaxshi muddi'a östige qurulghan idi belki, xuddi alimlar atom inirgiyesidin xelq üchün paydilnishni meqset qilghanda uning birinchi bolup adem öltürüshke ishletkinidek), "közimiz körmey dep turup köridighan boldi". Emdi bildimki iman suslishish insanliqning suslishishi iken. Zamanizdiki qilishqa tigishlik eng muhim ishlar bizdiki dinni bashqilargha tarqitish emes, belki qandaq qilip özimizning imanimizni saqlap qilish boliwatidu. Mehmud bowimiz yashighan zamanlar kelmeske ketti, ademler undaq sadda emes, bir bilimlik gep qilsa berheq dep anglaydighan. Hazirqi kishiler shunchilik murekkepki, qattiqraq bir ighiz tenqid ularni sizdin pasil ayrighizidu... Shunga wez-neshettin köre emeli heriket muhim bolup qaldi. Yeni "qandaq körünseng shundaq bol, qandaq bolsang shundaq körün!" Digendek.

2. Mudapi‍e

Men esli yizida chong bolghan idim. Ürümchidiki aliy mektep te xili qiynaldim, sinip imdiki bezi sawaqdashlirimning kiyimi gunah tuyghumni ashuratti, shu qizlargha achchiqim kiletti, bezlirige bildürüp digenmu boldum. Kiyin ichkirde oquduq, ingiliz tili üginimiz dep ingiliz tilidiki kinolarnimu jiq köridighan bolduq. Barghanche yat nersiler yat bilinmeydighan bolup qaldi, qizlar sel ashurup kiysimu gep qilmas bolduq. Gerche yenila imanimizni saqlap ötken bolsaqmu, bezi ishlarni körsek anglisaq bek qaxshimaydighan bolup qalduq. Ishlar shu pitim kétiwerse yaxshi bolmasti belki, her-halda dunyaning qeyerdin-qeyergiche ikenlikini, bizge télwizordila körünidighan gheribni esli ri'alliqini bilen körüshke imkan boldi. Axirigha kelgende körgen-bilgenlirimning köpiyishige egiship itqadimning heqiqeten toghra yol ikenlikini tiximu chongqur his qilip yetkendek boldum. Shundaqtimu tixi yiqindila bu xil körünmes tesirning küchini bir dostum bilen bolghan paranglar manga bekirek his qildurdi, menmu bilip-bilmey yürüp xili tesirge uchrap kitiptimen dep oylap qaldim. Imanimiz üchün her da'im sezgür yürmisek bolmighudek.

Bu yerde atizim turghusida tursammu oxshashla bir yekün chiqirimen, yeni: tashqi güzellikke heddin ziyade itbar birish (yarshimliq kiyish elwette normal ish), jinisiyetni oshuqche tekitlesh insanning eqlini püchekleshtürüshtin bashqa nerse emes. Dunya bu yoyiche kitiwerse haman zawalliqqa yüz tutidighini iniq, undaq bolmidi digen teqdirdimu nahayti az bir qisim kishiler intayin eqlliq, mutleq köp sandiki kishiler nahayti döt bolup qilishi mumkin. Emeliyette bu hazir yüz biriwatidu. "Zeitgeist" höjjetlik filimning birinchiki qismidiki 100-minutluq yiridin bashlap körüng: yiqinqi nechche on yilda amrikidin aliy mekteplerde oquwatqan oqughuchilarning netjiside körünerlik chikinish bolghan, buni filim ishligüchi hazirqi alahide moda boliwatqan "köngül-ichish" köptürülgen dunyagha taqaydu. Bu filim hergiz dini nuqtidinla ishlengen filim emes, belki bir qiypash orunda turup hazirqi jahanda yüz biriwatqan ishlarni sanliq melumat we pakit boyiche tenqid qilghan filim. Elwette filmge pütünley ishenmisemmu nurghun qarashlirining asasi bar dep oylaymen. Qiziqquchilargha peste adrisini qaldurdum.

Bir nerse iniq bolsunki, meyli siz dini-itqadqa qandaq qarang, itrap qilishingiz kirekki, medeniyitmizni saqlap qalidighan qalqan peqet küchlük itqadtur! Undaq bolmaydiken siz uyghurning etisi assimilyatsiye tesiride yoqalghinini körisiz!

Xosh, bizghu her halda itqadimiz bilen bu künge kelduq, emdiki gep perzentlerni kiyin qandaq terbiyleshte. Bu heqte mushu yerde bille oqughan özbek aghinem bilen xili jiq paranglashtuq. Ortaqlashqinimiz mundaq boldi: tarqitish wastiliri perzentimizge tesir qilimen deydiken, bizmu bir amal qilip shu yusunda perzentimizge tesir qilayli. Aylinip kelgende yenila shu intérnéttin paydilinimiz. Hazir nipiz ikranliq chong tilwézyeler chiqip ketti, bundaq tilwizorlarda barmaq diskida yaki kompyutérda qachilanghan nersilerni körgili bolidu. Shunga aldi bilen yetküdek sanda yaxshi ishlengen, mezmuni we terbiyiwi ehmiyiti zor bolghan kino-qonchaq-filimler, haywanatlar dunyasi, alem toghurluq ishlengen isil höjjetlik filimler, tarixi höjjetlik filimlerdin taza yighip saqliwalimiz (bularni qilish hazir anche tes emes). Süptigimu hem kapaletlik qilimiz. Andin kiyin perzentimiz bilen birlikte künde tilwizor köridighan waqitta özimiz pilan qilghan boyiche talliwalghan filimlerdin körimiz. Hemme nersini perzentning qiziqishi hem yishigha qarap orunlashturimiz. Perzentni amal bar muziylargha, kitabxanilargha, siritlargha achiqip turimiz. Birlikte top oynash qatarliq ishlar bilen balini éléktornluq oyun oynashtin bekirek emeli tenherket bilen shughullinish yoligha bashlaymiz. A'ilide hem ilmi pikirlik yighilishlar bolghanda perzentkimu anglash hem pikir qatnashturush pursiti birimiz, muwapiq righbetlendürüshler perzentike iniq tiximu izdinish istiki tughduridu. Öz tarixi bilen tonushturimiz, bunisi hem bek muhim! Hazirche shundaq pilan qilduq, elwette qanchilik ünümi bolidu hazirche namelum, allah xalisa yishi xili bir yerge birwalghichila shundaq qilip tursaq, kiyin öz yolidin chiqmaydighan bolidu dep oylidum. Chünki eqlini hissiyatidin üstün qilwalsila her qanche azdurushlarmu bikar!

Allah bizge nijatchi bolsun! Allah bizni imanimizdin yiraq qilmisun!

Oghuzkb qelimi, 2011-yil 4-ay, ulim


filimler adrisi:

http://www.tudou.com/programs/view/5gxDIMZqPUw/
http://video.baidu.com/v?word=derren+brown&ct=301989888&rn=20&pn=0&db=0&s=0&fbl=1024
http://movie.douban.com/subject/3819877/

_________________
ilxatérem
Choqqigha qaytish Go down
http://www.uni-ulm.de/~bkuerban/
 
kölengge tajawuzchilar
Aldinqi Téma Kéyinki Téma Choqqigha qaytish 
1. bet (jem'iy 1 bet)

Permissions in this forum:Bu sehipidiki yézilmilargha jawab yazalmaysiz.
Uyghur Oqughuchilar Munbiri :: Yazmilar-
Buninggha ötüsh: